Noorderlicht

Zeldzaam sprookjesachtig 

Sprookjes bestaan niet en toch zijn ze d'r. Boeken vol zelfs. Zeldzame hemelverschijnselen bestaan wel -de hele hemel vol zelfs- en toch kun je ze missen. Het Noorderlicht van 7 op 8 april was zo'n verschijnsel. Slechts bij uitzondering is het in Nederland te zien. 
Het is een zeer indrukwekkend schouwspel, waarbij de noordelijke hemel een eigenaardige gloed en kleur krijgt. Zij die het gezien hebben, raken er niet over uitgepraat. Sommigen bekroop ook een eigenaardig gevoel. Geen angst, maar je werd wel heel klein en nietig bij zo'n hemelwonder. U merkt het al: ik heb het Noorderlicht gemist. Het is me ontgaan, terwijl ik tot half twee 's nachts nog achter de computer zat te schrijven. Had maar gebeld, had maar gewaarschuwd- alle vrienden en kennissen die het gezien hebben, is de huid al volgescholden… Ik had het Noorderlicht willen meemaken. Het is meer waard dan tienduizend TV- en bioscoopfilms.

Heel vroeger heb ik het gezien, wellicht in 1957 (het Internationaal Geofysisch Jaar), want toen was het ook raak bij ons. Reizigers naar verre noordelijke contreien kennen het fenomeen wel. In Alaska en in Lapland adverteert men er mee: Hier kun je het mooiste Noorderlicht aanschouwen. Je zit er bovenop, dat wil zeggen: het straalt pal boven je. Nu is dat 'pal' boven je wat overdreven, want het Noorderlicht (poollicht) begint pas ca. 90 km hoog en kan tot wel 960 km hoogte uitstralen.

Het fluorescerend oplichten van de gasdeeltjes in de kleuren rood, groen, geel en violet in de buitenste regionen om de aardkloot, komt door het 'er in knallen' van hoge energiedeeltjes die de zon loslaat. Door onze magnetosfeer worden ze afgebogen naar de polen (noordpool en zuidpool doen hetzelfde: Noorderlicht en Zuiderlicht). In de ionosfeer in de buurt van de polen raken de zuurstof- en stikstofdeeltjes dan aan het kleuren. Vaker rond de voor- en najaarsevening dan in midzomer of midwinter. Alleen bij hogere activiteit van de z.g. zonnevlekken, wat om de elf jaar gebeurt, wordt het poollicht heviger en reikt verder zuidwaarts. Het jaar 2000 is zo'n druk zonne-electronenjaar, vandaar dat thuisbezorgde natuurwonder. Ik hoop op een herkansing.